Hukuk Sistemleri

 

Dünyada hukuk biliminin uygulanışında, gerek öncelikler açısından gerekse biçim açısından bazı farklılıklar oluşmuştur. Bu farklılıkların sebebi tarihsel ya da siyasal olup, söz konusu farklılıklar zamanla hukuk sistemlerinin oluşmasına yol açmışlardır.

Dünya üzerinde etkili olan başlıca dört hukuk sisteminden bahsedilmektedir. Bu hukuk sistemlerinden  ‘’Roma-Cermen Hukuku Sistemi’’ içlerinde en eski ve şu anda en sık karşılaşılanıdır. İngiltere dışında neredeyse tüm Avrupa’da uygulanması sebebiyle ‘’Kara Avrupası Hukuk Sistemi’’ adıyla da anılan bu sistem, Güney Amerika ve Güney Afrika ülkelerinin ve Türkiye’nin de hukuk sistemlerini temellendirmiş; kendine oldukça geniş bir uygulama alanı yaratmıştır. Roma İmparatorluğunun yüzyıllar boyunca geliştirdiği hukuk çevresinde gelişen bu sistemin en önemli özelliklerinden bir tanesi de, özel hukuk-kamu hukuku ayrımına yer vermesidir.

Roma hukuk sistemi kadar yaygın olmasa da günümüzde kendini kabul ettirmiş olan diğer bir sistem ise ‘’Common Law Sistemi’’ olarak anılır. Bu sistem Birleşik Krallık tarafından geliştirilen ve halen devam ettirilen, gezici hakimlerin yarattığı bir hukuk sistemidir. Hakimler örf ve adet kurallarından yola çıkarak, vicdana ve hakkaniyete uygun kararlar verirler. Yazılı olarak ortak bir kanun metni bulunmaz ve özel hukuk-kamu hukuku ayrımına da yer verilmez.

Günümüzde varlığını kabul ettirmiş ve uygulanmakta olan üçüncü hukuk sistemiyse ‘’İslam Hukuku Sistemi’’ adı verilen, İslam dininin oluşturduğu hukuk sistemidir. Dini kitap olan ‘’Kur’an’’, ‘’Sünnet’’ olarak adlandırılan peygamber söz ve davranışları ve İslam hukukçularının görüş birliğine varmaları anlamına gelen ‘’icma’’ bu sistemin temel kaynağıdır. Çözümü bu kaynaklarda bulunmayan sorunların, var olan kaynaklara benzetilerek çözülmeye çalışılmasına ‘’kıyas’’ adı verilir. Bu hukuk sistemi günümüzde bir kısım Müslüman ülkelerde uygulanmaktadır.

SSCB’nin dağılmasıyla günümüzde artık uygulama alanı bulamayan, hukukçuların büyük bir kısmı tarafından kabul edilen ‘’Sosyalist Hukuk Sistemi’’  Çin gibi bazı sayılı ülkeler tarafından, kısmen de olsa uygulanmaya devam etmektedir. Bu sistem; hukuku, toplum düzenini sağlamakta yalnızca bir araç olarak görmektedir.

Son zamanlarda; Avrupa Birliğinin kurucu anlaşmalar itibariyle ortaya çıkardığı hukuki normların, diğer örgütlerden farklı olarak, yeni bir hukuk sistemi yaratabileceği yaygın olarak kabul gören bir görüş halini almıştır.

 
Hukuk Sistemleri  

Tags

, ,

Related Posts

  • No Related Posts
 
 
0 Yorum

İlk yorumu yapan siz olabilirsiniz.

 
 
Konu hakkında yorumunuz